İçeriğe Geç

E-Ticaret Şirketleri İçin Mevzuat Uyum Kontrol Listesi

Cayma hakkından ticari iletilere, KVKK'dan rekabet kurallarına: e-ticaret şirketlerinin düzenli olarak gözden geçirmesi gereken mevzuat başlıklarını madde madde topladık.

· 5 dk okuma

E-ticaret mevzuatı, internetten mal ya da hizmet satan bir şirketin uyması gereken tüketici, elektronik ticaret, ticari ileti, kişisel veri, rekabet ve vergi kurallarının bütünüdür. Bu kuralların her biri ayrı bir kurumdan gelir ve sık değişir: Ticaret Bakanlığı yönetmeliklerini günceller, KVKK yeni kararlar ve rehberler yayımlar, Rekabet Kurumu platformlara ilişkin kararlar verir. Aşağıdaki kontrol listesi, bir e-ticaret şirketinin düzenli olarak gözden geçirmesi gereken başlıkları topluyor.

1. Tüketici mevzuatı ve mesafeli satış

Temel düzenleme 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve buna dayanan Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'dir.

  • Sipariş öncesinde tüketiciye ön bilgilendirme yapılıyor ve onayı alınıyor mu?
  • Cayma hakkı (genel kural olarak 14 gün) ve kullanılamayacağı ürün ve hizmetler açıkça yazılıyor mu?
  • Cayma bildiriminden sonra bedel yasal süre içinde (14 gün) iade ediliyor mu?
  • Sözleşme metinleri ve teyitler tüketiciye kalıcı bir veri saklayıcısıyla iletiliyor mu?
  • Garanti belgesi, satış sonrası hizmet ve ayıplı mala ilişkin kurallar uygulanıyor mu?
  • Şikâyetler ve tüketici hakem heyeti başvuruları takip ediliyor mu?

2. Reklam, fiyat ve kampanyalar

  • Fiyatlar vergiler dahil ve açık gösteriliyor mu? Fiyat etiketi kurallarına uyuluyor mu?
  • İndirim duyurularında önceki fiyatın gösterimine ilişkin kurallar uygulanıyor mu?
  • Kampanya ve çekiliş koşulları açık ve erişilebilir mi?
  • Reklamlar Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'ne uygun mu; karşılaştırmalı reklam ve "en ucuz" gibi iddialar kanıtlanabilir mi?
  • Reklam Kurulu kararları izleniyor mu?

3. Elektronik ticaret mevzuatı

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, 2022'de 7416 sayılı Kanunla önemli ölçüde değişti ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıları (pazar yerleri) ile hizmet sağlayıcılar için ayrı yükümlülükler getirdi.

  • Şirketiniz hizmet sağlayıcı mı, aracı hizmet sağlayıcı mı, yoksa ikisi birden mi? Yükümlülükler bu ayrıma göre değişir.
  • Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne kayıt ve bilgi güncelleme yükümlülükleri yerine getiriliyor mu?
  • Pazar yerinde satıcılarla ilişkiler, ücretler ve sözleşme kuralları yönetmeliğe uygun mu?
  • Net işlem hacmi belirli eşikleri aşan aracı hizmet sağlayıcılar için öngörülen ek yükümlülükler takip ediliyor mu? Eşikler düzenli olarak güncellenir.
  • Fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlali şikâyetlerinin alınması ve içeriğin kaldırılması süreci işliyor mu?

4. Ticari elektronik iletiler

  • Pazarlama e-postaları, SMS'ler ve aramalar için alıcıdan izin alınıyor ve İleti Yönetim Sistemi'ne kaydediliyor mu?
  • Ret talepleri yasal süre içinde işleniyor mu?
  • İletilerde gönderenin kimliği ve ret yolu açıkça yer alıyor mu?

5. Kişisel verilerin korunması

  • Aydınlatma metinleri, çerez metinleri ve açık rıza metinleri güncel mi?
  • Veri sorumluları siciline kayıt yükümlülüğünüz var mı; varsa bilgiler güncel mi?
  • Yurt dışındaki hizmet sağlayıcılara (bulut, ödeme, analitik) veri aktarımı, 1 Haziran 2024'te yürürlüğe giren düzenlemeye göre kurgulanmış mı? Standart sözleşme kullanılıyorsa imzadan sonraki 5 iş günü içinde Kurum'a bildirildi mi?
  • Veri ihlali bildirimi için bir süreç ve sorumlu var mı?
  • Saklama ve imha süreleri tanımlı mı?

KVKK kararlarını düzenli izlemenin yolu için KVKK mevzuat ve karar takibi yazımıza bakabilirsiniz.

6. Rekabet hukuku

  • Satıcılarla ve bayilerle yapılan sözleşmelerde yeniden satış fiyatı belirleme gibi yasak kısıtlamalar var mı?
  • Platformda kendi ürünlerinizi kayırma, veri kullanımı ve sıralama kuralları Rekabet Kurumu'nun kılavuzları ve kararlarıyla karşılaştırıldı mı?
  • Birleşme ve devralmalarda bildirim eşikleri kontrol ediliyor mu?

7. Vergi ve kayıt

  • Elektronik belge (e-fatura, e-arşiv) yükümlülükleri ve geçiş tarihleri izleniyor mu?
  • Pazar yerleri ve satıcılar için vergi kesintisi ve bildirim kuralları takip ediliyor mu?
  • Faaliyetinizi ilgilendiren GİB özelgeleri izleniyor mu?

Hangi başlık kimin işi? Örnek bir dağılım

BaşlıkBirincil sorumluDestek
Ön bilgilendirme, sözleşme ve caymaHukukÜrün, müşteri hizmetleri
Fiyat, reklam ve kampanyaPazarlamaHukuk
Pazar yeri ve satıcı ilişkileriSatıcı yönetimiHukuk, finans
Ticari elektronik iletilerCRM ve pazarlamaBilgi teknolojileri
Kişisel verilerVeri korumaBilgi güvenliği, hukuk
RekabetHukukTicari ekipler
Vergi ve elektronik belgelerFinans ve vergiBilgi teknolojileri

Dağılım şirketten şirkete değişir; önemli olan her başlığın bir birincil sorumlusunun olması ve değişiklik bildiriminin bir kişiye değil o birime gitmesidir.

Bu listeyi nasıl canlı tutarsınız?

  1. Her maddeye bir sahip verin: hukuk, pazarlama, müşteri hizmetleri, bilgi güvenliği ve finans ayrı sahiplerdir.
  2. Kaynakları sabitleyin: Ticaret Bakanlığı'nın mevzuat ve duyuru sayfaları, KVKK, Rekabet Kurumu, GİB ve Resmî Gazete.
  3. Değişiklikleri madde düzeyinde izleyin: bir yönetmelik değiştiğinde hangi maddenin değiştiğine bakın ve ilgili kontrol maddesini yeniden açın.
  4. Kanıt saklayın: metinlerin eski hâllerini, onay tarihlerini ve ekran görüntülerini saklayın.
  5. Dönemsel gözden geçirin: listeyi en az çeyrekte bir baştan sona kontrol edin.

Listeyi kurum içinde bir yükümlülük envanterine dönüştürmek için yükümlülük envanteri yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Yurt dışından satış yapan bir platform da bu kurallara tabi mi?

Türkiye'deki tüketicilere yönelik satışlarda tüketici ve kişisel veri mevzuatının uygulanması gündeme gelir. Somut durumunuzu bir hukuk danışmanıyla değerlendirin.

Cayma hakkı her üründe var mı?

Hayır. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, cayma hakkının kullanılamayacağı ürün ve hizmetleri ayrıca sayar; örneğin tüketicinin isteğine göre hazırlanan ürünler. Bu istisnaların satış sayfasında doğru gösterilmesi gerekir.

Pazar yerinde satış yapan bir satıcı da bu kurallara tabi mi?

Evet. Pazar yerinde satış yapan satıcılar da tüketici mevzuatına ve hizmet sağlayıcı olarak elektronik ticaret mevzuatına tabidir. Pazar yerinin kendi yükümlülükleri satıcının yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz; ikisi birlikte uygulanır.

Kontrol listesini ne sıklıkla güncellemeliyiz?

Kaynakları sürekli izleyip, değişiklik olduğunda ilgili maddeyi hemen güncellemek; listenin tamamını ise en az çeyrekte bir gözden geçirmek iyi bir başlangıçtır.

Sonuç

E-ticaret uyumu tek bir kanunla bitmez: tüketici, elektronik ticaret, ticari ileti, kişisel veri, rekabet ve vergi kuralları birlikte değişir. Kontrol listesini sahipleri belli, kaynakları sabit ve değişikliklere göre güncellenen bir iş akışına bağlamak, bir sonraki denetime ya da şikâyete hazırlıklı olmanızı sağlar.

Bu kaynakları izlemek için kullanılabilecek araçlardan biri Regvion'dur. Resmî Gazete, Ticaret Bakanlığı, KVKK ve Rekabet Kurumu dahil kurumların yayınları gerçek zamana yakın izlenir; yeni ve değişen düzenlemelerden hemen haberdar olursunuz. Yapay zekâ her düzenlemeyi özetler, yükümlülükleri ve son tarihleri çıkarır; şirketinizle ilgili olanlar ilgili birime iş olarak gelir. Değişen maddeleri değişiklik geçmişiyle birlikte görürsünüz. Nasıl çalıştığını görmek için demo talep edebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir.