İçeriğe Geç

Mevzuat Asistanı Nedir? Yapay Zekâya Mevzuat Sorarken Nelere Dikkat Edilmeli?

Yapay zekâya mevzuat sormak zaman kazandırır, ama cevabın kaynağını, maddesini ve yürürlüğünü kontrol etmek gerekir. İyi bir mevzuat asistanından ne beklenir, anlatıyoruz.

· 5 dk okuma

Mevzuat asistanı, kullanıcının günlük dille sorduğu bir soruya mevzuat metinlerine dayanarak cevap veren, yapay zekâ destekli bir araçtır. Uyum, hukuk ve vergi ekipleri için zaman kazandırır: bir sorunun cevabının hangi düzenlemede, hangi maddede olduğunu çok daha hızlı gösterebilir. Ancak yapay zekâ yanılabilir ve mevzuat sürekli değişir. Bu yazıda iyi bir mevzuat asistanından ne beklenmesi gerektiğini ve yapay zekâya mevzuat sorarken nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.

Mevzuat asistanı genel bir sohbet aracından nasıl ayrılır?

  • Belli bir külliyata dayanır: genel bir sohbet aracı eğitildiği verilerden ya da internetten cevap üretir; bir mevzuat asistanı ise cevabını belli bir mevzuat, düzenleyici duyurusu ve mahkeme kararı külliyatındaki metinlere dayandırır.
  • Kaynak gösterir: cevaptaki her bilginin hangi belgeden ve hangi maddeden geldiği gösterilir.
  • Dayanak yoksa tahmin yürütmez: dayanak bulamadığında cevap veremediğini açıkça söyler.
  • Mevzuatın hâlini dikkate alır: düzenlemenin yürürlükte mi, değişmiş mi, mülga mı olduğunu ve metnin güncel hâlini gözetir.

Günlük dil ile mevzuatın dili

Günlük işte kullanılan terimler mevzuatta başka adlarla geçebilir. Örneğin günlük dilde "kara para aklama" denen konu, mevzuatta "suç gelirlerinin aklanması" olarak geçer. İyi bir mevzuat asistanı günlük dille sorulan soruyu da anlamalıdır. Yine de mevzuattaki terimi biliyorsanız sorunuzda onu kullanmak ya da iki terimi birlikte yazmak daha isabetli bir cevap almanızı kolaylaştırır.

Yapay zekâya mevzuat sorarken dikkat edilecekler

  1. Kaynağa bakın: cevabı okumadan önce hangi belgelere dayandığına bakın. Kaynak göstermeyen bir cevabı mevzuat cevabı olarak kullanmayın.
  2. Atıf yapılan maddeyi açıp okuyun: cevap bir maddeye dayanıyorsa o maddenin metnini kendiniz okuyun. Özet, istisnaları ve koşulları atlayabilir.
  3. Yürürlüğü kontrol edin: kaynak gösterilen düzenleme yürürlükte mi, değişmiş mi, mülga mı? Değişmiş bir düzenlemenin eski metnine dayanan cevap yanıltıcı olur. Kontrolün nasıl yapılacağını yürürlük kontrolü yazımızda anlattık.
  4. Tarihe dikkat edin: "en son", "güncel" gibi sorularda kaynağın tarihine bakın ve konudaki en yeni düzenlemenin cevapta yer aldığından emin olun.
  5. Kurum türünü belirtin: aynı konu banka, sigorta şirketi ve ödeme kuruluşu için farklı düzenlenebilir. Sorunuzda kurum türünüzü yazın; başka bir sektörün kuralının size uygulanmadığından emin olun.
  6. Soruyu daraltın: "KVKK'da neler var?" yerine "Yurt dışına veri aktarımında standart sözleşme ne zaman bildirilmeli?" gibi somut sorular daha iyi sonuç verir.
  7. Devam sorusu sorun: "Peki bunu kim, ne zamana kadar yapmalı?" gibi devam sorularıyla cevabı derinleştirin.
  8. Kişisel veri yazmayın: sorularınıza müşteri adı, kimlik numarası, IBAN, telefon gibi bilgiler yazmayın. Sorunun bir örnek olayla ilgili olması gerekiyorsa kişileri genel tanımlarla anlatın.
  9. Cevabı bir araştırma başlangıcı olarak görün: asistanın cevabı hukuki görüş değildir. Uygulama kararını uzmanınız verir.

Zayıf ve güçlü soru örnekleri

Zayıf soruDaha iyi soruNeden
KVKK'da neler var?Yurt dışına veri aktarımında standart sözleşme kaç gün içinde bildirilmeli?Konu ve beklenen cevap somut
Bankalar ne yapmalı?Bankalar müşteri şikâyetlerini hangi süre içinde cevaplamalı?Kurum türü ve yükümlülük belli
Son düzenleme ne?TCMB'nin ödeme hizmetlerine ilişkin en son düzenlemesi ne getiriyor?Kurum ve konu belli; tarih sorusu açık
Bu müşteri için ne yapmalıyım? (adıyla)Yüksek riskli bir müşteri için hangi ek tedbirler öngörülüyor?Kişisel veri yok; kural sorusu

Güçlü bir soru kurum türünü, konuyu ve beklenen cevabın türünü (süre, sorumlu, şart) içerir ve kişisel veri taşımaz.

Bir mevzuat asistanını değerlendirirken sorulacak sorular

  • Cevaplar hangi kaynaklara dayanıyor: mevzuat, düzenleyici duyuruları, mahkeme kararları?
  • Her cevapta kaynak ve madde bilgisi var mı; kaynağı açıp okuyabiliyor musunuz?
  • Düzenlemenin yürürlük durumu ve değişmiş olup olmadığı gösteriliyor mu?
  • Kaynaklar ne kadar güncel; yeni bir düzenleme ne kadar çabuk eklenir?
  • Sorularınız ve konuşmalarınız nerede, ne kadar saklanıyor; kişisel veriler nasıl korunuyor?
  • Veriniz hangi ülkede işleniyor? Kurumunuzun verisinin Türkiye'de kalması gerekiyorsa bu sağlanabiliyor mu?
  • Kullanım nasıl ücretlendiriliyor?

Sık sorulan sorular

Mevzuat asistanı hukuki görüş verir mi?

Hayır. Asistanın cevabı bilgilendirme amaçlıdır; kaynak gösterdiği için araştırmayı hızlandırır, ancak uygulama kararını ve hukuki değerlendirmeyi uzmanınız yapar.

Asistan yanlış bir madde gösterirse ne olur?

Bu yüzden atıf yapılan maddeyi açıp okumak önemlidir. Kaynak gösteren bir asistanda hatayı hemen fark edersiniz; kaynak göstermeyen bir araçta fark edemezsiniz.

Genel sohbet araçlarıyla mevzuat sorusu sorulabilir mi?

Sorulabilir, ancak cevabın hangi metne dayandığını, metnin güncel olup olmadığını ve verinizin nerede işlendiğini kontrol etmek daha zordur. Mevzuat sorularında kaynak gösteren ve külliyatı belli bir araç tercih edilmelidir.

Asistanın cevabını bir iç rapora koyabilir miyim?

Koyabilirsiniz, ancak cevabı değil dayandığı kaynakları esas alın: rapora düzenlemenin adını, maddesini ve kontrol ettiğiniz tarihi yazın. Böylece rapor, asistanın değil mevzuatın kendisine dayanır.

Bir mevzuat asistanı ne kadar güncel?

Asistanın cevabı dayandığı belgeler kadar günceldir. Bu yüzden kaynağın tarihine bakın ve özellikle yeni bir düzenlemeyi sorarken yeni yayınların ne kadar çabuk eklendiğini öğrenin.

Sonuç

Bir mevzuat asistanı, doğru kullanıldığında uyum ve hukuk ekiplerinin aradığı metne çok daha hızlı ulaşmasını sağlar. Doğru kullanmanın üç kuralı basittir: kaynağa bakın, maddeyi okuyun, yürürlüğü kontrol edin. Kişisel veriyi sorudan uzak tutmak ve cevabı bir araştırma başlangıcı olarak görmek de bu kuralların tamamlayıcısıdır.

Bu ilkelerle çalışan araçlardan biri Regvion Mevzuat Asistanı'dır. Sorularınıza mevzuat, düzenleyici duyuruları ve mahkeme kararlarına dayanarak cevap verir; her cevap kaynağıyla gösterilir. Hem yurt içi hem yurt dışı yapay zekâ sağlayıcı entegrasyonlarımız var; bu sayede isteyen kurum için kurumun tüm verisinin Türkiye'de kaldığını garanti edebiliyoruz. Asistan önerir, kararı uzmanınız verir. Kendi sorularınızla denemek için demo talep edebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir.